Działalność/

KROSNO

Osadnictwo żydowskie zaczęło się zapewne po gwarancjach Kazimierza Wielkiego dla Statutu kaliskiego. Było to bowiem miasto królewskie, położone na skrzyżowaniu licznych dróg handlowych. Od XIV wieku kwitł tam handel i rzemiosło. Handlowano bydłem, zbożem, winem i suknem. Pierwsza wzmianka o Żydach pochodzi jednak do- piero z 1436 roku. Przez parę wieków miejscowi Żydzi należeli do pobliskiej gminy w Korczynie. Dopiero w XIX wieku powstała samodzielna gmina krośnieńska, a osadnictwo nasiliło się w związku z rozwojem nafciarstwa. W 1880 roku w Krośnie było 327 Żydów, w 1900 już blisko 1000, a w 1921 prawie 5 tyś. Poza nafciarstwem Żydzi krośnieńscy zajmowali się też tradycyjnie handlem. krawiectwem i tkactwem. Znaną postacią gminy był Mechel Hirszfeld. Czynna też była kasa pożyczkowa i towarzystwo pomocy biednym. Przed wybuchem wojny w 1939 roku w Krośnie było 2,5 tyś. Żydów. Do miejscowego getta Niemcy ściągnęli Żydów z okolicy w sumie blisko 6 tyś. osób. W 1942 roku większość Żydów wywieźli do obozu zagłady w Bełżcu, a 2 grudnia, po ostatecznej zagładzie getta, resztę do Rzeszowa.

Cmentarz

Założony prawdopodobnie w XIX wieku, powierzchnia 0,66 ha, brak ogrodzenia. Zachowało się około 100 nagrobków. Znajduje się tu zbiorowa mogiła 120 Żydów i 10 osób innych narodowości rozstrzelanych na cmentarzu przez Niemców.

Fundacja

Fundacja Rodziny Nissenbau mów o katastrofalnej sytuacji cmentarza zawiadomiona została przez rabina Dawida L. Blumenfelda 1 kwietnia 1988 roku. Już w sierpniu przystąpiła do porządkowania i naprawy ogrodzenia. zgodnie z dokumentacją z września 1983 roku, zatwierdzoną przez ZRWM w Polsce. Prace zakończono w listopadzie 1988 roku.