Działalność/

SOPOT

Osadnictwo żydowskie w Sopocie rozpoczęło się wraz z rozwojem miasta, które powstało dopiero w 1901 roku. Wcześniej, do początków XIX wieku Sopot był własnością zakonu cystersów. Budowa kąpieliska w 1823 roku ściągnęła tu pierwszych Żydów, dopiero jednak tuż przed l wojna światową doszło do usamodzielnienia się miejscowej gminy od gdańskej, wzniesienia własnej synagogi i cmentarza. W okresie międzywojennym Sopot należał do Wolnego Miasta Gdańska, dlatego też nie było sprzyjających warunków rozwoju gminy żydowskiej. Pierwsze szykany rozpoczęły się w połowie lat trzydziestych. W 1938 roku w tak zwaną Noc Kryształową spalona została synagoga żydowska w Sopocie. Część Żydów emigrowało, reszta podzieliła los Żydów gdańskich.

Cmentarz

Założony około 1910 roku, powierzchnia 0,5 ha, fragment ogrodzenia od ulicy. Zachowało się kilkadziesiąt nagrobków. Do 1983 roku stanowił wysypisko śmieci. W 1983 roku podjęto prace porządkowe.

Fundacja

Fundacja Rodziny Nissenbaumów zainteresowała się cmentarzem na początku 1987 roku. W 1988 roku sporządzony został kosztorys oraz wniosek o upamiętnienie synagogi z 1913 roku na stojącym na jej miejscu obecnie budynku mieszkalnym. W czasie prac na cmentarzu odsłonięto około 100 macew oraz fundamenty ohelu. Po zbadaniu okazało się, że są tam nagrobki znanych rodzin gdańskich: Dancingerów, Fridmanów, Biełousów. Prace zakończono jesienią 1989 roku. Cmentarz oddano miejscowemu społeczeństwu 13 maja 1990 roku, odsłaniając jednocześnie tablicę pamiątkową synagogi.